3 min

Update obligaties: overpeinzingen

Een paar gedachten over verschillende marktgerelateerde onderwerpen, te beginnen met de beleidsrente van de Europese Centrale Bank (ECB). De ECB houdt deze rente al heel lang op -0,5%. De vraag is of dat nog wel tot de gewenste uitkomst leidt.

Samengevat

  • Leidt rente van -0,5% tot gewenste uitkomst?
  • AEX naar een record van boven de 800 punten
  • Grote kans dat nieuwe Duitse regering Eurozone vriendelijker is
Update obligaties: overpeinzingen
Update obligaties: overpeinzingen

Het is een gangbaar idee dat een verlaging van de rente een klimaat voor groei schept, terwijl een renteverhoging de economie kan afkoelen. Een lange periode met een negatieve rente kan de economie echter doen vastslibben in een situatie van lage rente en trage groei. Nadat de eerste stimuleringseffecten zijn verdwenen, wordt het gebrek aan rente-inkomsten als gevolg van de lage rente een belangrijke factor. Beleggers gaan op jacht naar rendement en het uiteindelijke gevolg is dat risicovolle beleggingen erg duur worden.

Zo schoot de afgelopen week de AEX de 800 punten voorbij, een absoluut record. Het valt nog niet te zeggen of dit marktklimaat ook nieuwe beleggingen, nieuwe ideeën en een nieuwe economische realiteit oplevert waarmee de groei een impuls krijgt. Anders kan een lagerenteomgeving leiden tot lage groei, ook wel bekend als ‘secular stagnation’: een langdurige stagnatie van de economie. Het is mogelijk dat klimaatbehoud en -aanpassing uitgroeien tot de nieuwe economische realiteit waarmee groei gestimuleerd wordt. Daarin hebben overheden, bedrijven en beleggers allemaal een rol te spelen.

Nog iets om over na te denken: zijn we, nu de rentes een beetje stijgen en beleggers (tijdelijk?) voor inflatie vrezen, weer op weg naar normale renteniveaus – wat die dan ook mogen zijn? Wij denken van niet. Wat we zien is dat de reële rente (rente exclusief inflatieverwachtingen) nog altijd daalt. Denk dus niet te vlug dat de rente door een hogere inflatie zal normaliseren. Daar is een hogere reële rente voor nodig en dat vraagt om een hogere groei en hogere groeiverwachtingen. De rente is de afgelopen 30 jaar om uiteenlopende redenen gedaald (daarvoor worden demografische effecten en globalisering het vaakst genoemd). Maar er is slechts weinig bekend over hoe die factoren echt op de rente inwerken – behalve dan dát er een effect is.

Wat we wel weten is dat die effecten wegtrekken nu grote groepen mensen met pensioen gaan en hun spaargeld uitgeven, en dat de globaliseringstrend tot op zekere hoogte kentert. Hopelijk komt er daarmee binnen niet al te lange tijd een omslag in deze neerwaartse kracht op de rente. Nieuw onderzoek lijkt er echter op te wijzen dat niet de demografie of globalisering de dominante factor is die op dit moment de rente omlaag trekt, maar ongelijkheid. De armen profiteren (nog) niet van een hogere groei. Over dit onderwerp wordt de komende jaren zeker nog stevig gedebatteerd. En het kan een weerslag hebben in verdere economische stagnatie.

Laten we ook even stilstaan bij de effecten van de verkiezingen in Duitsland, die voor de deur staan. Het afscheid van Angela Merkel staat vast. Er is een gerede kans dat we met een Duitse regering te maken krijgen die de eurozone vriendelijker gezind is. Dat kan de samenwerking tussen Duitsland en Frankrijk versterken en de Zuid-Europese landen duidelijk ten goede komen. Maar eerst hebben we ook nog de verkiezingen in Frankrijk volgend jaar. De renteverschillen van Spanje, Portugal en Italië kunnen als gevolg van die verkiezingen nog verder afnemen. Alles bij elkaar kan dat voor beleggers interessant zijn.

Tot slot, als het Amerikaanse schuldenplafond niet wordt opgeschroefd, kan de Amerikaanse overheid eind oktober door haar geld en leencapaciteit heen zijn. Dat plafond is in het verleden steevast verhoogd, maar er is altijd een risico dat dat deze keer niet lukt. De Republikeinen kunnen de kwestie aangrijpen als wig om een zuiniger begrotingsbeleid af te dwingen, zeker omdat president Joe Biden een pad van ongeëvenaarde begrotingsstimulering is ingeslagen. Vanuit obligatieperspectief is de vraag of dit terugkerende thema van verhoging van het schuldenplafond er uiteindelijk toe leidt dat kredietrisico een factor van belang wordt voor de Amerikaanse rente. Die vraag wordt vooral urgent als politieke partijen de Amerikaanse overheidsschuld als een spel blijven zien.

Erik Joly
Erik Joly
Chief Economist / Country Director Investment Advisory
Reacties
Er zijn nog geen reacties geplaatst bij dit artikel.