5 min

Successieplanning via volmacht: een oplossing tegen latere onbekwaamheid

In het verleden was het voor handelingsonbekwame meerderjarigen onmogelijk om nog aan ‘last minute’-vermogensplanning te doen: niet alleen konden zij bv. geen schenkingen meer doen, testamenten opstellen of hun huwelijkscontract nog wijzigen; ook alle eerder gegeven algemene volmachten kwamen in de regel bij handelingsonbekwaamheid te vervallen. Vanaf heden kan men echter beroep doen op de zogenaamde 'zorgvolmacht'.
Successieplanning via volmacht: een oplossing tegen latere onbekwaamheid
Successieplanning via volmacht: een oplossing tegen latere onbekwaamheid

Wat verstaat men onder onbekwaamheid?

Onbekwaamheid is het juridisch onvermogen om (bepaalde) rechtshandelingen te stellen. Minderjarigen zijn sowieso juridisch handelingsonbekwaam, maar ook bij meerderjarigen kan dit fenomeen – hetzij plots, hetzij geleidelijk aan – optreden (bijv. in geval van comateuze toestand na een ongeval, ouderdomsdementie, alzheimer, hartaanval, …).

De oplossing: de zogenaamde “zorgvolmacht”

Sinds enkele jaren is een wettelijk kader gecreëerd dat (handelingsbekwame) meerderjarigen toelaat aan een vertrouwenspersoon een volmacht te geven met het oog op het beheer van, en de beschikking over de goederen van de volmachtgever, zodra deze laatste handelingsonbekwaam zou worden.

Formele aspecten

Als een dergelijke volmacht door de notaris in een centraal register wordt geregistreerd, is de nieuwe wet van toepassing en blijft een dergelijke volmacht gelden in geval van handelingsonbekwaamheid.

Voor het overige is er zeer grote vrijheid. Men kiest zelf:

  • de volmachthouder(s);
  • het moment waarop de volmacht in werking treedt;
  • waarvoor volmacht wordt gegeven;
  • of er controle moet uitgeoefend worden op de volmachthouder(s).

De volmacht kan onderhands of notarieel gegeven worden. Let wel, voor handelingen waarvoor notariële tussenkomst vereist is (bijv. verkoop onroerend goed), is een notariële volmacht verplicht.

Inhoudelijke aspecten met het oog op successieplanning

Deze nieuwe vorm van ‘buitengerechtelijke bescherming’ biedt interessante mogelijkheden met het oog op successieplanning. Je kan immers ‘vandaag’ al volmacht geven aan een derde om bepaalde handelingen te verrichten, vanaf het moment dat men hiertoe zelf niet meer in staat is. Zo bijv.:

- Huwelijkscontract sluiten en/of wijzigen. Gezien de (potentiële) vermogensrechtelijke impact, dient in de verplicht notariële volmacht de inhoud en/of de wijzigingen van de huwelijkscontract (bijv. keuzebeding, finaal verrekenbeding, …) reeds opgenomen te worden.

- Schenkingen doen. Gelet op de patrimoniale impact t.a.v. de volmachtgever, wordt aanbevolen om in de volmacht het volgende onder andere uitdrukkelijk te vermelden de naam van de begiftigden, het voorwerp van de schenking, het tijdstip en de modaliteiten van de schenking. Notariële volmacht is vereist, als de schenking voor een Belgische/Nederlandse notaris zou moeten gebeuren.

- Schenkingen aanvaarden. Hoewel dit in de praktijk minder vaak zal voorvallen, kan het geen kwaad om dit in een (notariële) volmacht standaard te voorzien.

- Nalatenschappen/legaten aanvaarden. Dit zal waarschijnlijk eerder aan de orde zijn. Ook hiervoor geldt bijgevolg dat het nuttig is om dit sowieso te voorzien in de volmacht. Het kan echter raadzaam zijn om hierover bepaalde modaliteiten in de volmacht op te nemen (bijv. zeker een boedelbeschrijving vragen, vanaf een bepaalde leeftijd de nalatenschap zeker verwerpen, …)

- Testament opmaken en/of herroepen. Het is en blijft niet mogelijk om testamentaire beschikkingen via volmacht te regelen. Een testament opstellen is immers een strikt persoonlijke handeling die een “eigenhandig geschrift” of een “mondeling dictee” vereist.

Conclusie

De nieuwe wet creëert niet alleen duidelijkheid, maar maakt het bovendien mogelijk om vermogensplanning ‘klaar te zetten’, die pas op een later moment effectief moet uitgevoerd worden.Zolang men handelingsbekwaam is, kan men een dergelijke volmacht opstellen. Het is dus handig om tijdig in actie te schieten. Weet tenslotte dat als bepaalde persoonlijke inzichten zouden wijzigen nadat de zorgvolmacht is opgesteld, de gegeven volmacht steeds eenzijdig door de volmachtgever kan herroepen worden.

Reacties
Er zijn nog geen reacties geplaatst bij dit artikel.