5 min

Klimaatverandering: een ver-van-mijn-bedverhaal. Of toch niet?

Bernice Notenboom geeft als klimaatjournalist, documentairemaker en poolreiziger de klimaatverandering een gezicht. Onlangs was ze bij ons te gast. Tijdens een lunch deelde Bernice haar bevindingen met onze Private Wealth Management cliënten. ‘s Avonds sprak zij op onze Meaningful Movies en presenteerden we delen van haar laatste film ‘Sea Blind – The price of Shipping our Stuff’ en fragmenten uit haar andere documentaires. Bernice neemt captains of industry mee op expeditie, geeft lezingen en vraagt om aandacht voor de klimaatproblematiek. En dat is broodnodig, want de gevolgen zijn niet te overzien.

Samengevat

  • Klimaatverandering geen ver-van-mijn-bedverhaal
  • Is het klimaatakkoord van Parijs realistisch?
  • Wat kunnen wij zelf doen om het tij te keren?
Klimaatverandering: een ver-van-mijn-bedverhaal. Of toch niet?
Klimaatverandering: een ver-van-mijn-bedverhaal. Of toch niet?

Bernice, waarom is het zo moeilijk om mensen te overtuigen van de gevolgen van de klimaatverandering?

Het is voor ons in West-Europa zo gemakkelijk om de klimaatproblematiek gewoon even weg te denken. In de winter zetten we de verwarming een paar graden hoger, we installeren een airco om zomers de hitte buiten houden. Ons leven gaat door en we hebben nergens last van. Maar in landen als India, Bangladesh en in grote delen van Afrika is dat wel even anders. Als we blijven doorgaan zoals we nu bezig zijn, wordt het straks in India ‘s zomers 51°C. Dat is voor ons als mens niet leefbaar. En dat zijn dan nog wel landen die in het verleden geen CO2 hebben uitgestoten. Het is dus een heel oneerlijke strijd. En veel mensen vinden het moeilijk om daarmee geconfronteerd te worden.

Afrika, Azië, dat is voor veel mensen al snel een ver-van-mijn-bedverhaal?

Ja, precies. Maar ook dichterbij zijn de gevolgen van de opwarming van de aarde goed te voelen en vallen er slachtoffers. Kijk maar naar Roemenië, Spanje, Griekenland. De temperaturen die daar tijdens de zomermaanden gemeten worden zijn evengoed ondraaglijk en veroorzaken grote bosbranden. Eilanden in het Caraïbisch gebied, Californië en Japan worden getroffen door orkanen, die heviger zijn dan ooit tevoren. Ook deze gebieden zijn straks onbewoonbaar.

Bernice Notenboom1 874202be58f322b2947f97a9df00dc06 800

Europa en de Verenigde Staten van Amerika liepen tijdens de industriële revolutie voorop. Landen als India en China komen wat dat betreft nog maar net kijken. Zij ontwikkelen zich in een razendsnel tempo. We kunnen dat toch moeilijk tegenhouden?

Dat klopt. Deze landen zijn bezig aan een enorme inhaalbeweging. Met name technologisch zijn zij heel sterk. En dat schept hoop. Zij zijn capabel om de stap van fossiele brandstoffen over te slaan en meteen in te zetten op duurzame energie. Zij kunnen bijvoorbeeld investeren in milieuvriendelijke batterijen met grote opslagmogelijkheden. Voor henzelf, om hun industrie te ondersteunen, maar evengoed kunnen zij die gebruiken als exportproduct. Ik ben ervan overtuigd dat zij de kennis in huis hebben om dat soort mogelijkheden te ontwikkelen.

Zijn er landen waaraan we een voorbeeld kunnen nemen?

Hoewel zij natuurlijk ook groot geworden zijn dankzij olie- en gaswinning in het verleden, doen de Scandinavische landen en Canada het nu erg goed. Zij hebben natuurlijke voordelen: ze zijn omringd door water en hebben de juiste grondstoffen. Ze zetten in op waterkracht, wind- en zonne-energie. De nieuwste generaties zonnepanelen hebben niet zozeer de zon nodig maar licht. In Canada maken ze veel gebruik van biomassa, van hout en houtsnippers.

Als we het hebben over CO2-uitstoot, denken we meteen aan koeien en uitlaatgassen. Mensen proberen minder vlees te eten, beter om te gaan met transport. In de serie ‘Klimaatjagers’ laat je ons zien dat het permafrost - de eindeloze bevroren gebieden rond de polen die eigenlijk nooit ontdooien – in hoog tempo smelt. Ook daar komen broeikasgassen vrij?

Dat is zo. En het feit dat dit ijs – wat daar al miljoenen jaren zit – nu ontdooit, is al een rechtstreeks gevolg van de opwarming van de aarde. In deze bevroren gletsjers en toendra’s zitten allerlei mineralen maar ook CO2 en methaan. Dat komt dus allemaal vrij doordat dit ijs smelt. Dat heeft catastrofale gevolgen. Door het vrijkomen van die stoffen versnelt de opwarming, de visbestanden nemen af, cyclonen nemen toe, en door de stijging van de zeespiegel worden 280 miljoen mensen ontheemd. Voor België betekent dat dat Vlaanderen onder water komt te staan, de kustlijn van de Noordzee loopt dan ongeveer tot Brussel. Dat kan sneller gaan dan we denken. En dit zijn dan nog cijfers die uitgaan van een stijging van 2 graden. Die tweegradengrens is er niet voor niets.

Een stijging van max 2 graden opwarming ten opzichte van het pré-industriële tijdperk. Dat is de doelstelling van het Klimaatakkoord van Parijs. Is die doelstelling nog realistisch?

Nee, dat is helaas niet realistisch. Dat halen we niet. Er zijn vandaag ook nog maar vijf landen die een klimaatwet hebben. Als we dingen willen veranderen, moet de klimaatverandering mondiaal aangepakt worden. Alle neuzen moeten in dezelfde richting staan. Maar zover zijn we nog lang niet. Als burger en als consument moeten we onze verantwoordelijkheid nemen maar ook de verantwoordelijkheid eisen van de regeringsleiders, van producenten, van investeerders…

Bernice Notenboom4 636012d5f64a06ecacfe7da4ccae15a8 800

De schade die de klimaatverandering kan aanrichten is enorm. De kosten om de gevolgen tegen te gaan lopen ook hoog op.

Inderdaad. Als we nu niets doen, hebben we wereldwijd minstens 500 biljoen euro nodig om de klimaatschade te repareren. Dat is een hallucinant bedrag. Zeker als je bedenkt dat als we nu met zijn allen de problematiek zouden aanpakken, we met 4 biljoen per jaar wegkomen. Het is dus niet alleen beter voor de planeet, het klimaat, de mensheid en alles wat erbij hoort, om nu actie te ondernemen, ook economisch is dat beter.

Wat kunnen wij als bank, en wat kunnen onze cliënten doen?

Dat is een mooie vraag. Want met name banken en investeerders kunnen een verschil maken. Er zijn heel veel duurzame initiatieven, die goed doordacht zijn en het stadium van theoretisch idee al lang voorbij zijn. Maar het is vaak moeilijk om hiervoor de nodige middelen of subsidies te krijgen om deze volledig uit te werken en op de markt te brengen. Investeerders die de realiteit onder ogen durven zien en die hun morele kompas gebruiken in plaats van te kiezen voor de veilige weg van het financiële rendement, door deze duurzame ideeën kansen te geven, boeken als mens een veel grotere winst. En vergeet niet: de grootste investeerder is onze planeet, niet je portemonnee.

Wilt u meer weten over Bernice Notenboom en haar activiteiten, of wilt u met haar in contact komen?

Klik hier voor alle informatie.

Reacties
Er zijn nog geen reacties geplaatst bij dit artikel.