5 min

Hervorming Belgisch erfrecht : Een versoepeling van het verbod om overeenkomsten te sluiten over niet-opengevallen nalatenschappen

Op 1 september 2018 treedt het nieuwe Belgische erfrecht in werking. Insteek van de hervorming is velerlei, maar kan grotendeels opgehangen worden aan 4 principes. In dit artikel gaan we dieper in op de versoepeling van het verbod om overeenkomsten te sluiten over niet-opengevallen nalatenschappen.

Op 1 september 2018 treedt het nieuwe Belgische erfrecht in werking. Insteek van de hervorming is velerlei, maar kan grotendeels opgehangen worden aan volgende principes:

Tegelijkertijd is ook op Vlaams niveau gewerkt aan een decreet tot wijziging van de erfbelasting, met de bedoeling het nieuwe erfrecht te ondersteunen of te verduidelijken. Ook de Vlaamse belastingdienst (VLABEL) heeft zich al uitgesproken over bepaalde nieuwe erfrechtelijke topics.

In dit artikel gaan we in op de versoepeling van het verbod om overeenkomsten te sluiten over niet-opengevallen nalatenschappen.

Erfovereenkomsten & familiepact

Onder het oude erfrecht was het al onmogelijk om overeenkomsten te sluiten over nog niet opengevallen nalatenschappen. Dit principieel verbod blijft overeind, maar wordt nu enigszins versoepeld. Zo wordt het bvb. mogelijk om een overeenkomst te sluiten inzake de waarde van een gedane schenking. Discussies na het overlijden omtrent de waardering van in het verleden gedane schenkingen worden hierdoor vermeden. Ook wordt het mogelijk om in een overeenkomst m.b.t. een welbepaalde schenking te verzaken aan een (toekomstige) vordering tot inkorting.

Veel ingrijpender is de invoering van een “globale erfovereenkomst” of “familiepact”. Dit is een overeenkomst – te verlijden voor een notaris – tussen een (toekomstige) erflater en ‘al zijn/haar vermoedelijke erfgenamen in rechte nederdalende lijn’, waarin alle partijen ‘het bestaan vaststellen van een evenwicht tussen deze vermoedelijke erfgenamen’, rekening houdend met de in het verleden gedane schenkingen, met schenkingen die in het familiepact zelf gedaan worden en met ‘de situatie van elk van de vermoedelijke erfgenamen’. De toestemming van alle partijen heeft als gevolg dat ieder van hen afstand doet van het recht om inbreng/inkorting t.a.v. de gezegde schenkingen te eisen. De bedoeling en het resultaat van dit alles mag duidelijk zijn: enerzijds zorgt dit voor gemoedsrust in hoofde van de ouder(s), anderzijds vermijdt dit toekomstige conflicten tussen de kinderen.

Op fiscaal vlak was er nog even de vrees dat de opsomming van de schenkingen in het familiepact sowieso zou leiden tot verplichte heffing van schenkbelasting, maar intussen is via Vlaams decreet beslist dat dit enkel zo zal zijn, indien de partijen dit zelf wensen.

Inwerkingtreding

Niet alleen het nieuwe erfrecht, maar ook de nieuwe bepalingen inzake de Vlaamse schenk- en erfbelasting zijn van toepassing op nalatenschappen die vanaf 1 september 2018 openvallen.

Wat het erfrecht betreft, is er eventueel nog de mogelijkheid tot 1 september 2019 om middels een zgn. ‘verklaring van behoud’ te opteren voor de blijvende toepassing van het oude erfrecht.

Dirk Denies
Tax manager - Estate Planner
Reacties
Er zijn nog geen reacties geplaatst bij dit artikel.