Uw Vermogen 22 januari 2019

Effectentaks: hoe moet je een verzoek tot teruggaaf indienen?

A. Inleiding

Eind december 2018 werd door de Belgische banken voor de eerste keer overgegaan tot bevrijdende inhouding van de taks op de effectenrekeningen. De belasting werd door de bank berekend op basis van het evenredig eigendomsaandeel in de effectenrekening. Anders gezegd, de totale waarde van de kwalificerende effecten werd gedeeld door het aantal rekeninghouders (bvb. twee rekeninghouders van een effectenrekening kregen automatisch ieder 50% van de waarde toegerekend).

B. Evenredig deel vs.wettelijk of contractueel deel

De evenredige aanrekening van de belastbare waarde aan elke mederekeninghouder kan echter leiden tot ongewenste resultaten. Neem bijvoorbeeld de situatie waarin een effectenrekening aangehouden wordt door een maatschap met daarin vier maten (aandeelhouders), twee ouders en twee kinderen.

De bank zal de waarde van de kwalificerende effecten ten belope van 25% aan ieder van de vier maten hebben toegewezen. In realiteit zou het bijvoorbeeld echter zo kunnen zijn dat de ouders ieder slechts 1% van de deelbewijzen van de maatschap bezitten en de beide kinderen ieder 49%. De evenredige berekening heeft er dan toe geleid dat de ouders te veel hebben betaald en de kinderen te weinig.

C. Verzoek tot teruggaaf

In het geschetste voorbeeld zouden de ouders dan geneigd kunnen zijn om de teveel betaalde belasting op één op andere manier terug te vragen.

De wet voorziet in die mogelijkheid, maar vereist dat de correctie eerst onderling gebeurt door alle co-titularissen van de betreffende effectenrekening. Anders gezegd, voor de ouders zal de uiteindelijk verschuldigde taks berekend worden op telkens 1% van de waarde van de effecten en voor de beide kinderen op telkens 49% van de waarde, waarna de ouders in eerste instantie teruggave zullen krijgen van de kinderen.

Indien er na die onderlinge verrekening nog steeds een teveel aan belastingen zou zijn betaald, kan een formeel verzoek tot teruggaaf bij de fiscus ingediend worden. Het modelformulier kan – van zodra het beschikbaar is – op eenvoudig verzoek bij het bevoegde belastingkantoor verkregen worden en moet ‘uiterlijk op de laatste werkdag van het jaar volgend op het jaar waarin de referentieperiode een einde neemt’ (d.i. eind 2019) bij datzelfde kantoor ingediend worden, met daarbij gevoegd de nodige verantwoordingsstukken waaruit o.m. de wettelijke of contractuele eigendomsverdeling blijkt, alsook het resultaat van de onderlinge verrekening tussen alle mederekeninghouders. Het verzoek tot teruggave dient door alle co-titularissen getekend te worden. De fiscus zal pas tot effectieve teruggave overgaan, indien het terug te geven bedrag minstens EUR 10,00 bedraagt.

D. Vruchtgebruik – Blote eigendom

Een dergelijk problematiek zou zich ook kunnen voordoen in een situatie waarin de effectenrekening, al dan niet via een maatschap, wordt aangehouden in blote eigendom/vruchtgebruik. Ook hier zal de Belgische bank iedere titularis een proportioneel deel van de waarde hebben toegewezen. Herrekening naar de werkelijke waarde van het vruchtgebruik dient dan te gebeuren overeenkomstig de bepalingen van het Ministerieel Besluit van 1 juli 2018, zoals gepubliceerd in het Belgisch Staatblad van 3 juli 2018.

Auteur

Dirk Denies

Tax manager - Estate Planner